“Mag mijn warmtepomp straks niet meer?” Die vraag leeft bij veel mensen met een warmtepomp of airco. Op 1 januari 2027 gaat een volgende stap van de Europese regels voor F-gassen in. Daardoor verdwijnen bepaalde nieuwe warmtepompen en airco’s uit de winkel. Goed nieuws: voor wie al een toestel heeft, verandert er bijna niets. In dit artikel lees je wat er precies verandert, welke toestellen geraakt worden en waar je op let als je nu een warmtepomp of airco kiest.
Kort antwoord: vanaf 1 januari 2027 mogen er in de EU geen nieuwe warmtepompen meer op de markt komen met een koelmiddel dat sterk bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Het gaat om F-gassen zoals R32. Dat geldt voor lucht-waterwarmtepompen met een binnen- en buitenunit tot 12 kW en voor monoblocktoestellen tot 50 kW. Die regels gelden in de hele EU, dus ook in België. Gewone split-airco’s met R32 volgen op 1 januari 2029. Je bestaande warmtepomp of airco mag je gewoon blijven gebruiken, laten onderhouden en laten herstellen. Nieuwe warmtepompen werken steeds vaker met het natuurlijke koelmiddel propaan (R290).
F-gassen in 2027: wat betekent het voor jou?
- 🏠 Je hebt al een warmtepomp of airco? Dan hoef je niets te doen. Je toestel mag gewoon blijven werken, en onderhoud, herstellingen en bijvullen blijven toegelaten.
- 🔥 Je wil binnenkort een warmtepomp? Nieuwe warmtepompen werken steeds vaker met propaan (R290), een natuurlijk koelmiddel. Wij plaatsen die vandaag al. Je hoeft je dus niet te haasten om nog snel een toestel met R32 te kopen.
- ❄️ Je wil een airco? Gewone airco’s met R32 mogen nog tot eind 2028 nieuw op de markt komen. Een airco die je nu laat plaatsen, mag je daarna gewoon blijven gebruiken.
- 🔧 Iets laten herstellen of bijvullen? Dat mag alleen een erkende koeltechnicus. Wij zijn een erkend koeltechnisch bedrijf.
Wat zijn F-gassen en waarom zitten ze in je warmtepomp of airco?
Een warmtepomp en een airco werken allebei met een koelmiddel. Dat koelmiddel circuleert in een gesloten circuit en neemt warmte op op de ene plek en geeft ze af op een andere plek. Zo haalt een warmtepomp warmte uit de buitenlucht om je huis te verwarmen, en voert een airco warmte naar buiten af. Hoe dat precies werkt, lees je in De werking van een warmtepomp.
Veel van die koelmiddelen zijn gefluoreerde broeikasgassen, kortweg F-gassen. Zolang ze in het circuit blijven, zijn ze onschadelijk. Lekken ze weg, dan dragen ze sterk bij aan de opwarming van de aarde. Hoe sterk, dat drukt men uit in een getal: het GWP (Global Warming Potential), of eenvoudig gezegd de klimaatimpact. Hoe hoger, hoe slechter voor het klimaat. Een GWP van 675 betekent dat 1 kg van dat gas even sterk opwarmt als 675 kg CO₂.
| Koelmiddel | Soort | Klimaatimpact (GWP) | Waar vind je het? |
|---|---|---|---|
| R410A | F-gas | ongeveer 2.090 | Oudere airco’s en warmtepompen, oudere VRF-systemen |
| R32 | F-gas | 675 | De meeste airco’s en warmtepompen van de voorbije jaren |
| R290 (propaan) | Natuurlijk koelmiddel, geen F-gas | bijna 0 | Steeds meer nieuwe monoblockwarmtepompen en mobiele airco’s |
Om de uitstoot te verminderen, heeft de EU in 2024 een nieuwe F-gassenverordening goedgekeurd (Verordening (EU) 2024/573). Die bouwt het gebruik van F-gassen stap voor stap af.
Wat verandert er op 1 januari 2027?
Vanaf 1 januari 2027 mogen deze nieuwe toestellen niet meer op de Europese markt komen als ze een koelmiddel bevatten met een klimaatimpact (GWP) van 150 of meer. R32 zit daar met 675 ruim boven:
- Lucht-waterwarmtepompen met een binnen- en buitenunit (split) tot en met 12 kW. Dit zijn de klassieke warmtepompen voor een woning.
- Warmtepompen en airco’s in één blok (monoblock) tot en met 50 kW. Bij een monoblock zit het hele koelcircuit in één toestel, meestal buiten.
- Airco’s met stekker, zoals mobiele airco’s, tot en met 12 kW. Voor mobiele airco’s gold een gelijkaardig verbod al sinds 2020.
Belangrijk: de regels gaan over nieuwe toestellen die fabrikanten en invoerders op de markt brengen, niet over jou als eigenaar. Toestellen die vóór 1 januari 2027 al op de Europese markt waren, mogen in het jaar daarna nog geleverd worden, als de leverancier dat kan aantonen.
Voor bedrijven, bijvoorbeeld met grotere koelmachines (chillers), gelden nog extra regels. Die vind je verderop.
Mag je bestaande warmtepomp of airco met R32 of R410A blijven werken?
Ja. De F-gassenverordening verbiedt het gebruik van bestaande toestellen niet. Je warmtepomp of airco met R32 of R410A mag je gewoon blijven gebruiken tot het einde van zijn levensduur. Concreet:
- Onderhoud en herstellingen blijven toegelaten. Ook onderdelen voor herstellingen blijven verkrijgbaar.
- Bijvullen mag. Het verbod op bijvullen geldt alleen voor koelmiddelen met een nog veel hogere klimaatimpact (GWP 2.500 of meer). R32 en R410A vallen daar niet onder.
- Je hoeft niets te vervangen of aan te passen omdat de regels veranderen.
Wel geldt, net als vroeger: werken aan het koelcircuit (plaatsen, herstellen, bijvullen, buiten dienst stellen) mag in Vlaanderen alleen een erkende koeltechnicus die werkt voor een erkend koeltechnisch bedrijf. Een warmtepomp of split-airco zelf aansluiten is dus geen goed idee.
Yannick Opsteyn Technieken is een erkend koeltechnisch bedrijf en werkt met erkende koeltechnici. Zo ben je zeker dat je installatie volgens de regels geplaatst en onderhouden wordt.
Vanaf wanneer volgen de andere toestellen?
De regels voor F-gassen worden stap voor stap strenger. Dit zijn de belangrijkste data voor woningen en kleinere gebouwen:
| Vanaf | Welke nieuwe toestellen mogen niet meer op de markt? | Wat betekent dat in de praktijk? |
|---|---|---|
| 1 januari 2025 | Single-split-airco’s met minder dan 3 kg koelmiddel en een GWP van 750 of meer | Geen nieuwe split-airco’s met R410A meer |
| 1 januari 2027 | Lucht-water-splitwarmtepompen tot 12 kW, monoblocks tot 50 kW en airco’s met stekker met een GWP van 150 of meer | Nieuwe woningwarmtepompen met R32 verdwijnen, R290 wordt de standaard |
| 1 januari 2029 | Lucht-lucht-splitsystemen (airco’s) tot 12 kW met een GWP van 150 of meer | Ook de klassieke split-airco met R32 verdwijnt |
| 1 januari 2032 | Monoblocks en mobiele airco’s tot 12 kW met eender welk F-gas | Kleine monoblocks alleen nog zonder F-gassen, bijvoorbeeld met propaan |
| 1 januari 2035 | Splitsystemen tot 12 kW met eender welk F-gas | Ook split-airco’s en splitwarmtepompen zonder F-gassen |
Let op: voor 2035 moet de Europese Commissie tegen 2030 eerst nagaan of er voldoende betaalbare, betrouwbare en energiezuinige alternatieven zijn voor split-airco’s en splitwarmtepompen. Die datum kan dus nog wijzigen.
Overweeg je een airco als bijverwarming? Lees ook Verwarmen met airco en Airco met buitenunit.
Moet je nu snel nog een warmtepomp met R32 kopen?
Nee, daar is geen reden voor. Een paar dingen om mee te wegen:
- Toestellen met R290 zijn volwassen. De grote fabrikanten hebben al jaren monoblockwarmtepompen met propaan in hun gamma. Ze halen hoge aanvoertemperaturen en zijn geschikt voor renovatie. Bij nieuwe warmtepompinstallaties plaatsen wij vandaag al toestellen met R290.
- Een R32-toestel blijft ook na 2027 een degelijke keuze als het al geplaatst is. Je hoeft je niet te haasten om er nog één te bemachtigen, maar je moet het ook niet vervangen.
- Kies op basis van je woning, niet op basis van de deadline. Isolatie, het afgiftesysteem (vloerverwarming of radiatoren), de plaats voor de buitenunit en je warmtevraag bepalen welke warmtepomp past. Is je woning er klaar voor? Lees Is jouw woning warmtepompklaar?
- De premie staat er los van. De F-gassenverordening is een Europese productregel en verandert zelf niets aan Mijn VerbouwPremie voor een warmtepomp. De voorwaarden van die premie bepaalt de Vlaamse overheid. Meer over de premies lees je in Verkoop warmtepompen stijgt met bijna 30%.
Wat betekent propaan (R290) voor de plaatsing?
Propaan is een natuurlijk koelmiddel met een zeer lage klimaatimpact en goede prestaties. Het is wel brandbaar. Daarom zit het bij een monoblockwarmtepomp volledig in de buitenunit, en lopen er alleen waterleidingen naar binnen. Er loopt dus geen koelmiddel door je woning.
Waarom zie je R290 nog zelden in split-airco’s? Bij een split-airco loopt het koelmiddel via leidingen naar een binnenunit in je woonkamer of slaapkamer. Omdat propaan brandbaar is, beperken de veiligheidsnormen hoeveel ervan in een ruimte mag zitten. Daarom kwam R290 eerst in monoblockwarmtepompen en mobiele airco’s terecht, en krijgen split-airco’s tot 2029 de tijd om over te schakelen.
Voor de buitenunit gelden wel plaatsingsregels van de fabrikant, bijvoorbeeld een vrije zone rond het toestel, afstand tot ramen, putten en kelderopeningen, en geen plaatsing in een afgesloten nis. Die beoordelen we altijd ter plaatse, samen met geluid en de afstand tot de buren. Gaat je warmtepomp je gasketel vervangen? Lees dan ook Gasketel vervangen: waarom wachten niet loont.
Heeft u een bedrijf of kantoor?
Voor kantoren, winkels en bedrijfsgebouwen gelden andere data, bijvoorbeeld voor VRF-systemen en chillers. Als exploitant heeft u bovendien extra verplichtingen rond F-gassen, zoals periodieke lekcontroles en een logboek. Alles daarover leest u in F-gassenverordening: wat betekent ze voor uw bedrijf?
Meer over de aanpak leest u in VRF-systemen in bestaande kantoorpanden en Warmtepomp voor uw bedrijf in 2026.
Advies op maat voor jouw woning of bedrijf
Welke warmtepomp of airco het best past, hangt af van je gebouw, je warmte- of koelvraag en de plaats voor de buitenunit. Het koelmiddel is daar een onderdeel van, net als rendement, geluid en onderhoud. Daarom komen we altijd eerst ter plaatse kijken, voor we een voorstel uitwerken.
Yannick Opsteyn Technieken is een erkend koeltechnisch bedrijf en plaatst sinds 2010 warmtepompen, airco’s en andere duurzame installaties in Maasmechelen, Lanaken en de rest van Limburg, voor particulieren en bedrijven.
Twijfel je welk toestel je nu best kiest? Vraag een gratis en vrijblijvend adviesgesprek aan.
Veelgestelde vragen over F-gassen in warmtepompen en airco's
Wordt R32 verboden in 2027?
Niet volledig. Vanaf 1 januari 2027 mogen er geen nieuwe lucht-water-splitwarmtepompen tot 12 kW en geen monoblocktoestellen tot 50 kW met R32 meer op de markt komen. Voor split-airco’s tot 12 kW geldt dat vanaf 1 januari 2029. Bestaande toestellen met R32 mag je blijven gebruiken, onderhouden en bijvullen.
Mag ik mijn warmtepomp met R32 blijven gebruiken na 2027?
Ja. De F-gassenverordening verbiedt alleen het op de markt brengen van bepaalde nieuwe toestellen. Je bestaande warmtepomp mag je blijven gebruiken tot het einde van zijn levensduur, inclusief onderhoud en herstellingen.
Mag mijn airco met R410A nog bijgevuld worden?
Ja. Het verbod om koelmiddel bij te vullen geldt voor airco’s en warmtepompen sinds 1 januari 2026 alleen voor koelmiddelen met een GWP van 2.500 of meer. R410A heeft een GWP van ongeveer 2.090. Bijvullen moet wel altijd gebeuren door een erkende koeltechnicus, die eerst het lek opspoort en herstelt.
Is een warmtepomp met propaan (R290) veilig?
Ja, als ze correct geplaatst wordt. Propaan is brandbaar, maar bij een monoblockwarmtepomp zit het volledig in de buitenunit en lopen alleen waterleidingen naar binnen. De fabrikant legt plaatsingsregels op, zoals een vrije zone rond de buitenunit. Een vakkundige installateur houdt daar rekening mee.
Moet ik mijn airco of warmtepomp vervangen door de nieuwe regels?
Nee. Er is geen verplichting om bestaande toestellen te vervangen. Pas als je toestel aan het einde van zijn levensduur is, of als je een nieuw toestel plaatst, spelen de nieuwe regels mee.
Verandert de premie voor een warmtepomp door de F-gassenverordening?
De F-gassenverordening zelf verandert niets aan de premie. De voorwaarden en bedragen van Mijn VerbouwPremie bepaalt de Vlaamse overheid, los van de Europese koelmiddelregels. Check je situatie met de officiële premiesimulator.
Laatst gecontroleerd op 20 november 2026 aan de hand van de officiële tekst van de Europese F-gassenverordening.
Bronnen: Verordening (EU) 2024/573 betreffende gefluoreerde broeikasgassen (EUR-Lex) · VEKA, nieuwe F-gassenverordening gepubliceerd · Vlaanderen.be, regelgeving inzake het gebruik van F-gassen · Vlaanderen.be, informatie voor de koeltechnicus